W celu pełnego zrozumienia ograniczeń w promocji hodowli psów rasowych w Polsce, konieczne jest precyzyjne rozróżnienie pomiędzy przepisami prawnymi a politykami komercyjnymi platform internetowych. Analiza dostępnych regulacji prawnych wskazuje, że głównym celem ustawodawcy było zwalczanie nielegalnych hodowli, potocznie zwanych pseudohodowlami, a nie etycznych hodowców. Ograniczenia, z którymi hodowcy spotykają się w przestrzeni cyfrowej, są w dużej mierze wtórną konsekwencją tych przepisów, wynikającą z działań samych platform.
Podstawy Prawne: Rozróżnienie Hodowli Legalnej od Pseudohodowli
Kwestie hodowli zwierząt domowych w Polsce reguluje Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt. Kluczowe dla zrozumienia problemu są art. 10a i 10b, które wprowadzają szereg zakazów. Głównym z nich jest zakaz „rozmnażania psów i kotów w celach handlowych” oraz „wprowadzania do obrotu psów i kotów poza miejscami ich chowu lub hodowli”.1 Te restrykcje, często interpretowane jako ogólny zakaz handlu zwierzętami, w rzeczywistości mają na celu eliminację niekontrolowanego, masowego handlu, który jest domeną pseudohodowli.
Istotny jest jednak wyjątek zawarty w art. 10a ust. 6, który precyzuje, że zakaz rozmnażania w celach handlowych nie dotyczy „hodowli zwierząt zarejestrowanych w ogólnokrajowych organizacjach społecznych, których statutowym celem jest działalność związana z hodowlą rasowych psów i kotów”.1 Tym samym, legalna hodowla, która jest zarejestrowana w uznanych organizacjach, takich jak Związek Kynologiczny w Polsce (ZKwP) czy innych związkach działających zgodnie z przepisami, działa w pełni legalnie i nie jest objęta głównym zakazem.4 Ustawodawca penalizuje natomiast działania tych, którzy celowo omijają prawo, prowadząc hodowle masowo, bez dbałości o dobrostan i genetykę zwierząt.3 Takie nieetyczne praktyki często prowadzą do poważnych wad genetycznych i problemów behawioralnych u szczeniąt.5
Dz.U.2023.1580 t.j.Akt obowiązujący
Wersja od: 1 stycznia 2024 r.
“Art. 10a. [Zakazy związane ze sprzedażą, hodowlą w celach handlowych oraz puszczania luzem zwierząt domowych]
1. Zabrania się:
1) wprowadzania do obrotu zwierząt domowych na targowiskach, targach i giełdach;
2) prowadzenia targowisk, targów i giełd ze sprzedażą zwierząt domowych;
3) wprowadzania do obrotu psów i kotów poza miejscami ich chowu lub hodowli.
2. Zabrania się rozmnażania psów i kotów w celach handlowych.
3. Zabrania się puszczania psów bez możliwości ich kontroli i bez oznakowania umożliwiającego identyfikację właściciela lub opiekuna.
4. Zakaz, o którym mowa w ust. 3, nie dotyczy terenu prywatnego, jeżeli teren ten jest ogrodzony w sposób uniemożliwiający psu wyjście.
5. Zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, nie dotyczy podmiotów prowadzących schroniska dla zwierząt oraz organizacji społecznych, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt.
6. Zakaz, o którym mowa w ust. 2, nie dotyczy hodowli zwierząt zarejestrowanych w ogólnokrajowych organizacjach społecznych, których statutowym celem jest działalność związana z hodowlą rasowych psów i kotów.“
Te platformy działają na zasadzie minimalizowania ryzyka prawnego i wizerunkowego. Nie mając możliwości precyzyjnej weryfikacji każdej hodowli, wprowadzają one szerokie, automatyczne zakazy. Jest to znaczące zjawisko, ponieważ problem leży nie w braku legalnej podstawy do działania hodowców, lecz w nieadekwatności platform internetowych do obsługi transakcji opartej na polskim prawie. Tym samym, hodowca, który chce przenieść swoją promocję na wyższy poziom, musi przenieść ją na własną, w pełni kontrolowaną platformę – profesjonalną stronę internetową. Taka strona, będąca cyfrowym przedłużeniem hodowli, może w pełni respektować wymogi prawne i budować wiarygodność, która jest niemożliwa do osiągnięcia na platformach masowych.
W kolejnym artykule #2 tematem będzie wiarygodność , budowanie zaufania poprzez budowanie historii hodowli/reproduktora.
- [Zakazy związane ze sprzedażą, hodowlą w celach handlowych oraz puszczania luzem zwierząt domowych] – Art. 10a. – Ochrona… – Dz.U.2023.1580 t.j. – LEX, accessed on August 29, 2025, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/ochrona-zwierzat-16798854/art-10-a
- Rozdział 2. Zwierzęta domowe – Ustawa o ochronie zwierząt – LexLege, accessed on August 29, 2025, https://lexlege.pl/ustawa-o-ochronie-zwierzat/rozdzial-2-zwierzeta-domowe/5888/
- HODOWLA ZWIERZĄT DOMOWYCH JEST REGULOWANA W POLSKIM PRAWIE., accessed on August 29, 2025, https://trenertwojegopsa.pl/blogs/psioprawnie-2/%E2%80%BC%EF%B8%8Fhodowlazwierzat
- Jak sprawdzić hodowlę psów przed zakupem | blog John Dog, accessed on August 29, 2025, https://johndog.pl/blog/zyciezpsem/jak-sprawdzic-hodowle-psow-przed-zakupem/
- Pseudohodowle: Kara za handel psami bez rodowodu – Infor.pl, accessed on August 29, 2025, https://www.infor.pl/prawo/prawo-karne/aktualnosci/5815481,pseudohodowle-kara-za-handel-psami-bez-rodowodu.html
